Marka Tescili Ne Zaman Yapılmalı? Yatırım Yapmadan Önce Bilmeniz Gerekenler
Bir işletme kurarken veya yeni bir markaya yatırım yaparken marka tescilini hangi aşamada yaptırmalısınız? Şirket kuruluşundan önce mi, faaliyetlere başladıktan sonra mı? Peki, marka tescilini geciktirmenin işletmeniz açısından ne gibi riskleri olabilir?

Yeni bir iş kurmak veya mevcut işletmesini büyütmek isteyen girişimciler için yatırım süreci pek çok önemli kararı beraberinde getirir. Şirket kuruluşu, iş yeri seçimi, ürün geliştirme, personel istihdamı, internet sitesi, reklam ve pazarlama faaliyetleri bu sürecin temel aşamalarını oluşturur.
Ancak bütün bu hazırlıklar içerisinde çoğu zaman göz ardı edilen önemli bir konu vardır: Marka tescili.
Pek çok işletme sahibi, marka tescilini faaliyetlerine başladıktan, müşteri kitlesini oluşturduktan, hatta markasına önemli yatırımlar yaptıktan sonra gündemine almaktadır. Oysa bu yaklaşım, işletmenin geleceğini etkileyebilecek hukuki ve ticari riskler doğurabilir.
Çünkü bir markayı oluşturmak, o markaya yatırım yapmak ve markanın hukuki korumasını sağlamak birbirinden farklı süreçlerdir.
Marka Tescili İçin Doğru Zaman Ne Zaman?
Marka tescili için en uygun zaman, markanın kullanılmasına ve markaya ciddi bir yatırım yapılmasına karar verilen, ancak henüz önemli harcamaların gerçekleştirilmediği aşamadır.
Bir başka ifadeyle marka tescili, işletmenin kuruluş sürecinin sonunda tamamlanacak bir formalite olarak değil, yatırım planının başlangıcında değerlendirilmesi gereken stratejik bir adımdır.
Örneğin yeni bir restoran açmayı planladığınızı düşünelim.
Restoranınız için bir isim belirlediniz. Bu isme uygun bir logo tasarlattınız, tabelanızı hazırlattınız, menülerinizi bastırdınız, internet sitenizi oluşturdunuz ve sosyal medya hesaplarınızı açtınız.
Üstelik reklam çalışmalarına başladınız ve işletmenizin tanıtımı için önemli bir bütçe ayırdınız.
Peki, bütün bu yatırımlardan sonra seçtiğiniz markanın başka bir işletme adına tescilli olduğunu öğrenirseniz ne olur?
Böyle bir durumda, önceki marka sahibinin haklarının kapsamına ve somut olayın özelliklerine göre markanızı kullanmanız engellenebilir. İşletmenizin adını değiştirmeniz, tabelalarınızı yenilemeniz, ambalajlarınızı yeniden tasarlamanız ve reklam çalışmalarınızı baştan planlamanız gerekebilir.
Dahası, markanızı kullanarak oluşturduğunuz müşteri bilinirliğini ve ticari itibarı da kaybetme riskiyle karşılaşabilirsiniz.
Dolayısıyla marka tescilini geciktirmenin maliyeti, yalnızca marka başvuru ücretinden ibaret değildir. Asıl risk, markaya yapılan yatırımın ve oluşturulan ticari değerin zarar görmesidir.
Şirket Kurmadan Önce Marka Tescili Yapılabilir mi?
Girişimcilerin en sık sorduğu sorulardan biri, marka tescili için öncelikle şirket kurulmasının gerekip gerekmediğidir.
Hayır. Marka başvurusu yapabilmek için şirket kurmuş olmanız şart değildir.
Türkiye'de gerçek kişiler de kendi adlarına marka tescil başvurusunda bulunabilirler.
Dolayısıyla henüz şirketini kurmamış ancak kullanacağı marka adına karar vermiş bir girişimci, marka başvurusunu şirket kuruluşundan önce gerçekleştirebilir.
İlerleyen süreçte şirket kurulması halinde ise marka haklarının şirkete devredilmesi mümkündür.
Ancak bu noktada markanın kimin adına tescil edileceğinin doğru planlanması önemlidir. Özellikle birden fazla ortağın bulunduğu girişimlerde marka sahipliğinin başlangıçta belirlenmesi, ileride yaşanabilecek ortaklık ve hak sahipliği uyuşmazlıklarının önlenmesine yardımcı olacaktır.

Şirket Unvanının Tescil Edilmesi Markayı da Korur mu?
İşletme sahiplerinin sık karşılaştığı bir diğer yanılgı, şirket kuruluşunda ticaret unvanının tescil edilmesiyle marka adının da otomatik olarak koruma altına alındığının düşünülmesidir.
Oysa ticaret unvanı tescili ile marka tescili aynı şey değildir.
Ticaret unvanı, tacirin ticari faaliyetlerini yürütürken kullandığı adı ifade ederken marka, bir işletmenin mal veya hizmetlerini diğer işletmelerin mal veya hizmetlerinden ayırt etmeye yarar.
Bu nedenle ticaret sicilinde şirket unvanınızın kayıtlı olması, aynı ibarenin marka olarak da tescil edildiği anlamına gelmez.
Benzer şekilde bir alan adını satın almış veya sosyal medya platformlarında belirli bir kullanıcı adını almış olmanız da tek başına marka tescilinden doğan hakları sağlamaz.
Bu sebeple şirket kuruluşu, alan adı kaydı ve marka tescili süreçlerinin birbirleriyle uyumlu şekilde planlanması gerekir.
Markayı Önce Kullanmak mı, Önce Tescil Ettirmek mi?
Bazı girişimciler, markalarını önce piyasada kullanmayı, işletmenin başarılı olması halinde ise marka tescili yaptırmayı tercih etmektedir.
İlk bakışta bu yaklaşım ekonomik bir tercih gibi görünse de önemli riskler barındırır.
Türkiye'de marka korumasının temelini tescil sistemi oluşturur. 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu kapsamında, marka tescilinden doğan haklar kural olarak tescil yoluyla elde edilir.
Belirli koşullarda önceki kullanımdan kaynaklanan hakların korunması mümkün olsa da bu durum, marka tescilinin sağladığı hukuki güvenceyle aynı değildir.
Özellikle markanın henüz tanınmadığı ve kullanımının sınırlı olduğu başlangıç döneminde, üçüncü kişilerin aynı veya benzer işaretler için başvuru yapması önemli uyuşmazlıklara yol açabilir.
Bu nedenle markanın piyasada başarılı olup olmayacağını görmek için tescil başvurusunu ertelemek yerine, marka araştırmasını ve başvuru sürecini ticari faaliyete başlamadan önce planlamak daha güvenli bir yaklaşımdır.
Marka Başvurusu Yapmadan Önce Nelere Dikkat Edilmeli?
Marka tescili konusunda doğru zamanda harekete geçmek kadar, başvurunun doğru hazırlanması da önemlidir.
Marka tescil sürecinde özellikle üç konuya dikkat edilmelidir.
1. Marka araştırması yapılmalıdır.
Marka başvurusundan önce seçilen ismin daha önce tescil edilip edilmediği veya aynı ya da benzer markalar için başvuru bulunup bulunmadığı araştırılmalıdır.
Bu araştırma, yalnızca birebir aynı markaların kontrol edilmesiyle sınırlı kalmamalıdır. Benzer yazılışa, okunuşa veya genel izlenime sahip markalar da değerlendirilmelidir.
2. Doğru mal ve hizmet sınıfları belirlenmelidir.
Marka tescili, başvuru kapsamında belirtilen mal ve hizmetler bakımından koruma sağlar.
Bu nedenle yalnızca işletmenin mevcut faaliyetleri değil, öngörülebilir büyüme ve faaliyet alanları da dikkate alınarak uygun sınıfların belirlenmesi gerekir.
Gereğinden dar kapsamlı bir başvuru ileride koruma eksikliğine yol açabileceği gibi, gereksiz ölçüde geniş kapsamlı başvurular da ek maliyet ve kullanılmama nedeniyle iptal riski doğurabilir.
3. Başvuru süreci profesyonel olarak değerlendirilmelidir.
Markanın ayırt edici niteliği, önceki markalarla benzerliği, tescil engelleri ve başvuru kapsamı birlikte değerlendirilmelidir.
Unutulmamalıdır ki marka başvurusunun yapılmış olması, markanın mutlaka tescil edileceği anlamına gelmez. Başvuru, Türk Patent ve Marka Kurumu tarafından ilgili mevzuat çerçevesinde incelenir.
Marka Tescili Bir Gider mi, Yatırım mı?
İşletmelerin kuruluş ve büyüme dönemlerinde maliyetlerini kontrol etmek istemeleri son derece doğaldır.
Ancak marka tescilinin yalnızca bir kuruluş gideri olarak değerlendirilmesi doğru değildir.
Çünkü marka, zaman içerisinde işletmenin en önemli ticari varlıklarından biri haline gelebilir.
Müşteri güveni, ürün kalitesi, hizmet deneyimi ve reklam faaliyetleriyle oluşturulan marka değeri; işletmenin rekabet gücünü ve ticari potansiyelini doğrudan etkiler.
Tescilli bir marka, hukuki koruma sağlamasının yanı sıra belirli koşullarda devredilebilir, lisans sözleşmelerine konu edilebilir ve işletmenin ticari değerinin önemli bir unsurunu oluşturabilir.
Bu açıdan marka tescili, yalnızca mevcut faaliyetlerin korunmasına değil, işletmenin gelecekteki büyüme planlarına da hizmet eder.
Sonuç: Markanıza Yatırım Yapmadan Önce Onu Koruyun
Yeni bir işletme kurarken veya yeni bir ürün ya da hizmeti piyasaya sunarken pek çok hazırlık yapılması gerekir. Ancak bütün bu hazırlıkların merkezinde yer alan markanın hukuki durumunun göz ardı edilmesi, ileride önemli sorunlara neden olabilir.
Marka araştırmasının yapılması, uygun başvuru kapsamının belirlenmesi ve tescil sürecinin zamanında başlatılması, işletmenin ticari geleceğini korumaya yönelik önemli adımlardır.
Unutmayın, markanıza yatırım yapmak kadar, o yatırımı hukuken koruma altına almak da önemlidir.
Marka tescili için işletmenizin büyümesini, müşteri kitlenizin oluşmasını veya markanızın tanınmasını beklemeniz gerekmez.
Aksine, markanız büyümeden önce gerekli hukuki adımları atmak, gelecekte karşılaşabileceğiniz riskleri azaltabilir.
YSA Patent olarak, marka araştırması, marka tescil başvurusu ve marka haklarının korunmasına ilişkin süreçlerde işletmelere ve girişimcilere profesyonel danışmanlık hizmeti sunuyoruz.
Yeni bir marka oluşturmayı veya mevcut markanızı koruma altına almayı planlıyorsanız, marka tescil sürecinizi yatırım planınızın bir parçası olarak değerlendirmenizi öneriyoruz.



Yorumlar